Goudvoorraden wereldwijd: welke landen hebben hoeveel?

In september 2026 bezaten de Verenigde Staten ongeveer 8.133 ton goud. Dat is ruim 2,4 keer zoveel als Duitsland, de nummer twee op de ranglijst. Ook Nederland heeft een opvallende voorraad: 612,5 ton, met een waarde van ongeveer €72,2 miljard eind 2025.

Maar er zit een bijzonder detail achter die cijfers. Een land kan eigenaar zijn van goud dat duizenden kilometers verderop ligt. En de hoeveelheid die een centrale bank rapporteert, vertelt niet automatisch wie iedere goudstaaf fysiek heeft gecontroleerd.

De Verenigde Staten hebben de grootste goudvoorraad

Centrale banken bewaren goud als onderdeel van hun officiële reserves. Dat zijn bezittingen waarmee een land financiële verplichtingen kan opvangen en vertrouwen kan ondersteunen. Naast goud bestaan die reserves bijvoorbeeld uit buitenlandse valuta en andere financiële bezittingen.

De Verenigde Staten staan met afstand bovenaan. Volgens de meest recente beschikbare internationale reservegegevens bezitten ze ongeveer 8.133,5 ton. Duitsland volgt met 3.349,1 ton.

De cijfers komen uit internationale reservegegevens van het IMF, aangevuld met gegevens van centrale banken. De rapportagemaanden verschillen. De meeste cijfers hebben betrekking op september 2026, maar voor sommige landen is een oudere maand beschikbaar. De tabel is dus geen fysieke telling die overal op dezelfde dag is uitgevoerd.

Wat betekent dat? Een ton goud is 1.000 kilogram. De Amerikaanse voorraad van ruim 8.133 ton staat gelijk aan meer dan acht miljoen kilogram goud. Het gaat om officieel monetair goud, niet om goud dat bedrijven, beleggers of inwoners zelf bezitten.

Ook bij de ranglijst moet je opletten. De Turkse cijfers kunnen bijvoorbeeld bewegen doordat de gerapporteerde voorraad ook goud omvat dat commerciële banken bij de centrale bank aanhouden. Dat maakt de vergelijking minder eenvoudig dan alleen een lijstje met getallen.

Nederland staat twaalfde en Spanje staat twintigste

Nederland hoort niet bij de tien grootste goudbezitters, maar staat internationaal nog altijd hoog. De Nederlandse goudvoorraad bedraagt ongeveer 612,5 ton. Spanje heeft ongeveer 281,6 ton.

Dat verschil is aanzienlijk. Nederland bezit ruim twee keer zoveel goud als Spanje. De cijfers zeggen overigens niets over de goudvoorraad die inwoners, juweliers of bedrijven privé bezitten. Het gaat uitsluitend om officiële reserves.

Nederland heeft bovendien een opvallend groot aandeel goud in zijn totale officiële reserves. Dat maakt de voorraad relatief belangrijk voor de samenstelling van de Nederlandse reserves.

Spanje publiceert de totale hoeveelheid, maar geeft minder informatie over de precieze verdeling over opslaglocaties. Volgens berichtgeving van El País ligt het grootste deel in de goudkluis van de Banco de España in Madrid. Een ander deel wordt bij buitenlandse instellingen bewaard.

Voor Spanje is dat een gevoelig onderwerp geworden. Verschillende Europese landen hebben de afgelopen jaren opnieuw gekeken naar de plek waar hun goud ligt. De vraag is niet alleen wie eigenaar is, maar ook hoe snel het goud beschikbaar is wanneer een crisis uitbreekt.

Een land hoeft zijn goud niet zelf te bewaren

De Nederlandse goudvoorraad laat goed zien waarom opslaglocaties ertoe doen. De Nederlandsche Bank maakte op 2 september 2026 bekend dat ze haar goudvoorraad opnieuw had verdeeld.

Voor die operatie lag 30,8 procent in Zeist, 18,1 procent in Londen, 31,3 procent in New York en 19,7 procent in Ottawa. Na de aanpassing bleef het aandeel in Zeist gelijk. Londen kreeg 32,1 procent en New York en Ottawa kwamen allebei uit op 18,5 procent.

Tussen maart en augustus 2026 verplaatste DNB ongeveer 86 ton vanuit de gezamenlijke voorraad in de Verenigde Staten en Canada naar Londen. Een deel werd verkocht in New York en vervangen door goud in Londen dat voldoet aan internationale handelsstandaarden. Daarnaast werd meer dan 27 ton fysiek vervoerd naar Zeist.

Voorbeeld: Stel dat een centrale bank tijdens een internationale crisis snel goud wil verkopen of als onderpand wil gebruiken. Goud in Londen is dan praktischer beschikbaar voor de internationale goudmarkt dan goud dat eerst vanuit een kluis in Noord Amerika moet worden overgebracht.

De opslag buiten de eigen landsgrenzen is dus niet automatisch een teken van wantrouwen. Centrale banken kijken ook naar bereikbaarheid, handelsmogelijkheden en de spreiding van risico's.

De Nederlandse verdeling laat dat goed zien. Londen is na de verplaatsing zelfs de grootste afzonderlijke opslaglocatie geworden. Nederland bewaart dus niet zijn volledige voorraad op eigen grondgebied, ondanks dat het land wel de eigenaar blijft.

Landen bewaren goud om financiële ruimte te houden

Waarom houden landen eigenlijk goud aan? Een centrale bank kan goud gebruiken als reservebezit wanneer het vertrouwen in valuta of financiële markten onder druk staat. Goud is geen schuld van een andere overheid of bank. Dat is een verschil met bijvoorbeeld staatsobligaties.

Goud levert geen rente op. De waarde beweegt mee met de internationale goudprijs. Toch vinden centrale banken het nuttig om een deel van hun reserves in goud aan te houden.

De World Gold Council meldde op 3 november 2026 dat centrale banken in het derde kwartaal van 2026 netto 321 ton goud aan hun reserves toevoegden. Over de eerste negen maanden van dat jaar kwam de netto vraag uit op 675 ton. Dat was 6 procent meer dan in dezelfde periode van 2025.

Het gaat niet alleen om de grootste landen. Ook Polen en China kochten in 2026 goud bij. De World Gold Council noemt spreiding van reserves en risicobeheer als belangrijke redenen voor deze aankopen.

Een land dat veel buitenlandse valuta bezit, is afhankelijk van de financiële systemen waarin die valuta worden aangehouden. Goud heeft een andere eigenschap: het is een fysiek bezit dat niet rechtstreeks een verplichting van een andere overheid vormt. Dat maakt het voor centrale banken een andere soort reserve.

De cijfers zijn officieel, maar niet iedere staaf ligt onder een camera

De ranglijsten zijn gebaseerd op cijfers die landen en centrale banken rapporteren aan internationale instanties, waaronder het IMF. De World Gold Council verzamelt en verwerkt die gegevens. De organisatie vermeldt ook dat sommige landen later rapporteren dan andere.

Dat is een belangrijke nuance. Een officiële rapportage is een verklaring van de hoeveelheid goud die een instelling als reserve opgeeft. Het is niet hetzelfde als een openbare onafhankelijke controle waarbij iedere staaf wordt gewogen, gefotografeerd en met een serienummer wordt gepubliceerd.

Bij opslag in het buitenland speelt bovendien de bewaarder een rol. Een centrale bank moet afspraken hebben over eigendom, toegang, administratie en levering. De precieze controleprocedures verschillen per land en opslaglocatie.

De Amerikaanse Federal Reserve publiceerde op 9 november 2026 een analyse over het verplaatsen van goudreserves. Daarin staat onder meer dat de locatie van goud invloed heeft op de bereikbaarheid en op de risico's wanneer een land sancties of beslaglegging vreest.

Let op: Kijk bij een goudranglijst altijd naar de peildatum en de bron. Een voorraad in tonnen is iets anders dan de actuele waarde in euro's. De waarde verandert dagelijks met de goudprijs en de wisselkoers.

Er bestaat dus geen eenvoudige openbare wereldwijde lijst die bewijst dat iedere gerapporteerde goudstaaf recent onafhankelijk is geïnspecteerd. De officiële cijfers zijn bruikbaar om landen te vergelijken, maar zeggen niet alles over de fysieke controle.

Een stijgende goudprijs maakt de voorraad meer waard

De hoeveelheid goud kan gelijk blijven terwijl de waarde van de voorraad stijgt of daalt. Dat komt doordat goud tegen een marktprijs wordt gewaardeerd.

In het derde kwartaal van 2026 bedroeg de gemiddelde goudprijs volgens de World Gold Council 4.262 dollar per troy ounce. Dat was 23 procent hoger dan het gemiddelde in het derde kwartaal van 2025. Vergeleken met het tweede kwartaal van 2026 lag het gemiddelde juist 5 procent lager.

Dat verschil is ook voor particuliere beleggers relevant. Een hogere goudprijs maakt een bestaande voorraad meer waard, maar een daling werkt precies andersom.

Rekenvoorbeeld: Stel dat je voor €1.000 goud bezit en de goudprijs stijgt met 23 procent. Bij een gelijkblijvende wisselkoers wordt je bezit ongeveer €1.230 waard. Daalt de prijs vervolgens met 5 procent, dan zakt die waarde naar ongeveer €1.168,50. Dit is een vereenvoudigd voorbeeld zonder opslagkosten, aankoopmarge, verkoopmarge of wisselkoerseffect.

Een centrale bank kijkt meestal niet naar een snelle winst op goud. De voorraad is onderdeel van het financiële vangnet van een land. Voor een particuliere belegger werkt dat anders: die merkt prijsveranderingen direct in de waarde van zijn bezit.

Wie meer wil weten over goud als belegging, kan ook lezen: Goud: waarom mensen het kopen, hoe het reageert en wat het kost.

Vragen om te stellen

• Gaat het om goud van de centrale bank, of worden ook goudfondsen en particuliere bezittingen meegeteld?
• Op welke datum zijn de cijfers gebaseerd?
• Is de voorraad fysiek gecontroleerd of gaat het om een officiële rapportage?
• In welk land ligt het goud opgeslagen en wie beheert de kluis?
• Wordt de waarde berekend met de actuele goudprijs of met een boekhoudkundige waardering?

Dit artikel is bedoeld als uitleg en is geen financieel advies.

Bronnen

• World Gold Council, Gold Reserves by Country, 4 november 2026
• IMF, International Reserves and Foreign Currency Liquidity
• De Nederlandsche Bank, DNB improves tradability of gold reserves, 2 september 2026
• Federal Reserve, Gold Reserve Relocations, 9 november 2026
• World Gold Council, Gold Demand Trends Q3 2026, 3 november 2026
• World Gold Council, Central Bank Gold Reserves Survey 2026, 16 juni 2026
• El País, España afronta el dilema de qué hacer con el oro depositado en la Reserva Federal de EE UU, 8 september 2026