Wat beleggen echt kost: van spread tot belasting
In het kort
- Kosten bij beleggen zitten op meer plekken dan alleen de orderprijs, zoals spread, fondskosten, wisselkoers en belasting.
- De AFM onderscheidt twaalf kostensoorten en noemt de impact op het nettorendement groot, vooral bij beleggers op lange termijn.
- In ons rekenvoorbeeld kost 1 procent per jaar over 30 jaar bijna een kwart van het eindbedrag, maar dat is een rekenvoorbeeld en geen voorspelling.
- Belasting is geen broker kost maar hoort wel op de lijst, en verschilt flink tussen Nederland en België.
Je ziet de orderprijs van je broker op het scherm. Dat is zelden de hele rekening. Beleggen kost geld op een handvol plekken, en sommige staan nergens als bedrag.
De AFM telde in een eigen onderzoek twaalf kostensoorten, van inlegkosten en beheervergoeding tot bewaarloon en op en afslagen van fondsen. Hier de zes die voor een gewone belegger het vaakst meetellen.
1. Transactiekosten
Wat je broker rekent om een order uit te voeren. Bij een Belgische vergelijking noemt Easyvest een bedrag van €0 tot €10 per order, afhankelijk van de broker. Sommige brokers werken met een vast bedrag per order, andere met een percentage van het orderbedrag. Bij kleine orders weegt een vast bedrag zwaar, bij grote orders een percentage.
2. De spread
Het verschil tussen de prijs waarvoor je koopt (vraagprijs) en de prijs waarvoor je verkoopt (biedprijs). Je ziet hem niet op je afrekening, maar je betaalt hem wel: je koopt iets duurder en verkoopt iets goedkoper dan de middenkoers. Bij grote, drukke aandelen en ETF's is hij vaak klein, bij kleine fondsen kan hij flink oplopen.
3. Fondskosten: TER en lopende kosten
Beleg je in een fonds of ETF, dan betaal je jaarlijks een percentage van je vermogen aan de aanbieder. De TER (total expense ratio) is dat percentage voor het beheer van het fonds. Easyvest noemt een bandbreedte van 0,05 tot 1 procent per jaar voor ETF's. De lopende kosten (ongoing charges) zijn een verwante maatstaf die ook andere vaste fondskosten meeneemt. Je betaalt niet apart: de kosten gaan af van de koers van het fonds.
De AFM schreef eerder dat fondskosten in haar berekeningen meer dan 80 procent van de totale kosten uitmaken als een belegger volledig in fondsen belegt. Dat is een oud rapport uit 2012, maar het laat zien waar je eerst moet kijken.
4. Wisselkoers
Koop je in een andere valuta dan euro, dan wordt je geld omgewisseld. Brokers rekenen daar een opslag voor, zichtbaar of verstopt in de wisselkoers. Easyvest wijst erop dat bankkosten kunnen gelden bij internationaal beleggen, inclusief valutaomrekening, en adviseert te letten op goedkope omrekening.
5. Bewaar en abonnementskosten
De AFM noemt bewaarloon en abonnementskosten als aparte soorten. Sommige brokers rekenen een bedrag per jaar of per maand voor het aanhouden van je rekening. Veel brokers rekenen niets, maar controleer het in het tarievenoverzicht.
6. Belasting
Geen kosten van de broker, wel een kostenpost.
Nederland: over je vermogen betaal je jaarlijks box 3. Een Nederlands bedrijf houdt bovendien 15 procent dividendbelasting in op het dividend dat het uitkeert.
België: beurstaks (TOB) bij elke aankoop en verkoop. Volgens Curvo is dat 0,12 procent, 0,35 procent of 1,32 procent, afhankelijk van het product, met een maximum per transactie van respectievelijk €1.300, €1.600 en €4.000. Op dividend van uitkerende ETF's houdt België volgens Easyvest 30 procent bronbelasting in. Sinds 1 januari 2026 geldt volgens Test Aankoop een belasting van 10 procent op meerwaarden. De precieze regels en vrijstellingen heb ik niet kunnen verifiëren, dus kijk die na bij de Belgische overheid.
Regels veranderen. Dit zijn standen van oktober 2026.
Het rekenvoorbeeld: 1 procent over 30 jaar
Dit is een rekenvoorbeeld met aannames. Het is geen voorspelling van wat beleggen oplevert.
De aannames: je legt eenmalig €10.000 in. Het bruto rendement is elk jaar precies 6 procent. De kosten zijn elk jaar 1 procent van je vermogen. Belasting en inflatie tellen we niet mee. Een echte markt gaat niet zo gelijkmatig.
Zonder kosten: €10.000 × 1,06 tot de macht 30. Die macht is 5,7435. Dat geeft €57.435.
Met 1 procent kosten blijft er 5 procent netto per jaar over: €10.000 × 1,05 tot de macht 30. Die macht is 4,3219. Dat geeft €43.219.
Het verschil is €14.215. Dat is 24,8 procent van het eindbedrag zonder kosten, door één procentpunt.
Hoe reken je dit zelf na? Tik op je rekenmachine 1,05, verhef dat met de machtstoets tot de macht 30 en vermenigvuldig met 10.000. Doe hetzelfde met 1,06. Trek de uitkomsten van elkaar af.
Het effect zit in het samenstellen. Wie 1 procent kwijt is, verliest niet alleen die 1 procent, maar ook het rendement dat daar in latere jaren over zou zijn gemaakt.
Ter vergelijking noemt de AFM een eigen rekenvoorbeeld met een inleg van €400.000 en 6,25 procent bruto rendement: na 20 jaar levert een verlaging van de kosten van 2,5 naar 2,0 procent ongeveer €87.000 meer op.
Wat je ermee kunt
Bekijk bij elk product het volledige kostenoverzicht. Vraag het kostenoverzicht op voordat je koopt. Vergelijk de totale jaarlijkse kosten, niet alleen de orderprijs. Dit is uitleg, geen advies om een bepaald product te kiezen.
