Bitcoin halving: zo werkt de rem op nieuwe munten, met sommen
In het kort
- Na elke 210.000 blokken halveert de beloning voor het toevoegen van een blok, en dat gebeurt ongeveer elke vier jaar.
- Sinds 20 april 2024 is de beloning 3,125 bitcoin per blok, de volgende halving staat volgens schattingen rond april 2028 gepland.
- Er komt dus steeds langzamer nieuwe bitcoin bij, tot de grens van 21 miljoen rond het jaar 2140 bijna is bereikt.
- Een halving staat vooraf bekend en zegt niets zekers over de koers, dus dit is uitleg en geen verwachting van BitFox.
Elke tien minuten krijgt iemand op het bitcoin netwerk een beloning in nieuwe munten. Ongeveer elke vier jaar wordt die beloning gehalveerd. Dat staat vanaf het begin in de code, en daarom weet iedereen vooraf wanneer het gebeurt.
Hoe een blok aan bitcoin komt
Computers (miners) bundelen transacties in een blok en krijgen daarvoor een beloning in nieuwe bitcoin. Na elke 210.000 blokken wordt die beloning gehalveerd. Het netwerk streeft naar één blok per tien minuten, dus 210.000 blokken duren ruim vier jaar.
De halving hangt dus aan het aantal blokken en niet aan de kalender. Gaan miners sneller of trager, dan schuift de datum een beetje op. Daarom zijn de data van de toekomst altijd schattingen.
De getallen op een rij
- 28 november 2012: van 50 naar 25 bitcoin per blok.
- 9 juli 2016: van 25 naar 12,5.
- 20 mei 2020: van 12,5 naar 6,25.
- 20 april 2024 (blok 840.000): van 6,25 naar 3,125.
Het volgende moment is blok 1.050.000. Dan gaat de beloning naar 1,5625 bitcoin. De teller van bitref.com schat dat rond april 2028. Het exacte moment weet niemand, want het hangt af van het tempo waarmee blokken komen.
Een rekenvoorbeeld met de uitgifte
Dit is een som met de regels van het netwerk. Er komen ongeveer 144 blokken per dag bij (6 per uur, 24 uur). Bij een beloning van 3,125 bitcoin is dat 144 maal 3,125, dus 450 nieuwe bitcoin per dag, ongeveer 164.000 per jaar. Vóór april 2024 was dat het dubbele: 900 per dag en zo'n 328.000 per jaar.
Optellen volgens het schema geeft na blok 840.000 ongeveer 19,69 miljoen bitcoin in omloop. Dat is circa 94 procent van de 21 miljoen. De laatste bitcoin wordt volgens de Bitcoin Wiki rond 2140 gemaakt, als de rekenkracht constant zou blijven. Dat jaartal is dus ook een schatting.
Een rekenvoorbeeld voor een miner
Dit voorbeeld is verzonnen. Stel: Vossenmijn BV is een fictief bedrijf dat 0,5 procent van alle rekenkracht heeft en dus gemiddeld 0,5 procent van de blokken vindt.
Dat zijn 0,72 blok per dag. Bij 6,25 bitcoin per blok levert dat 4,5 bitcoin per dag op. Na de halving is dat 2,25 bitcoin. Rekenen we met een verzonnen koers van €50.000, dan gaat de omzet van €225.000 per dag naar €112.500 per dag, bij gelijke kosten en gelijke koers.
De koers is hier een aanname om de som te laten kloppen, geen voorspelling. In het echt beweegt de koers ook, en dat bepaalt of miners na de halving winst of verlies maken. Miners met dure stroom haken eerder af dan miners met goedkope stroom.
Waarom de regel er is
Bitcoin heeft een vaste bovengrens van 21 miljoen munten. Een halvering van de beloning zorgt ervoor dat die grens nooit wordt overschreden: de optelsom 50, 25, 12,5 enzovoort blijft uiteindelijk net onder de 21 miljoen steken. Het ontwerp lijkt daarmee op een grondstof waarvan de winning steeds moeilijker wordt, met het verschil dat het niet om natuur maar om afspraken gaat.
Voor miners betekent het dat hun inkomen uit nieuwe munten steeds kleiner wordt. Bij een halving moeten ze dus ofwel efficiënter worden, ofwel meer inkomsten halen uit transactiekosten, ofwel stoppen.
Wat er in het verleden gebeurde
De koers liep na elke eerdere halving anders, en met vier gebeurtenissen kun je geen patroon bewijzen. Een halving valt bovendien samen met andere dingen, zoals rentebeleid, nieuwe fondsen en de stemming op de aandelenmarkt. Wat er na een halving gebeurde, laat niet zien wat een volgende keer gebeurt.
Veelgemaakte misverstanden
"Bij een halving halveert de bitcoin." Nee. Niemand heeft bitcoin die verdwijnt. Alleen de nieuwe uitgifte wordt gehalveerd.
"Na de halving is er plotseling schaarste." De regel is al sinds het begin bekend. Wat schaars wordt, is de nieuwe aanvoer. De bestaande munten zijn gewoon verhandelbaar.
"Dan is mining voorbij." Miners krijgen ook transactiekosten van gebruikers. Het aandeel daarvan in hun inkomsten wordt belangrijker naarmate de beloning kleiner wordt. Of dat genoeg is, hangt af van het gebruik van het netwerk.
"De halving is een besluit van iemand." Het staat in de software. Dat te veranderen vraagt dat een groot deel van de gebruikers en miners meegaat, en tot nu toe is het uitgifteschema nooit aangepast.
"De datum is een geheim." Iedereen kan de blokteller volgen. De markt weet het dus ook, en wat iedereen weet zit meestal al in de prijs.
Wat ik ervan vind
Ik vind de halving vooral een mooi voorbeeld van een regel die geen mens kan aanpassen als het hem uitkomt. Dat is bij geld uitzonderlijk: centrale banken kunnen hun uitgifte wel aanpassen. Of dat een voordeel is, hangt af van wat je van geld verwacht.
Dit is uitleg over hoe bitcoin werkt. Het is geen voorspelling van BitFox en geen advies om te kopen of te verkopen.
