De S&P 500 stijgt, maar niet de hele beurs doet mee

Op 6 oktober 2026 sloot de S&P 500 op 7.818,93 punten, een nieuw record. Toch vertelt dat getal niet het hele verhaal. Achter de stijgende index staan bedrijven die achterblijven, terwijl een relatief kleine groep grote technologiebedrijven de markt steeds meer richting geeft.

Dat verschil is belangrijk als je via een fonds of ETF in Amerikaanse aandelen belegt. Je ziet misschien een record op het nieuws, maar je eigen rendement hangt ook af van de samenstelling van je belegging, de dollar en de kosten.

De S&P 500 stijgt niet doordat alle aandelen winnen

De S&P 500 volgt ongeveer 500 grote Amerikaanse beursbedrijven. De index geldt als een belangrijke graadmeter voor de Amerikaanse aandelenmarkt en omvat ongeveer 80 procent van de beschikbare Amerikaanse beurswaarde.

De index is gewogen naar beurswaarde. Dat betekent dat een bedrijf met een hogere beurswaarde meer invloed heeft op de uitkomst dan een kleiner bedrijf. Volgens de officiële gegevens van S&P Dow Jones Indices bevat de index meer aandelen dan bedrijven, omdat sommige ondernemingen meerdere aandelenklassen hebben.

Daar zit de eerste nuance. Een stijging van de index betekent niet dat de gemiddelde onderneming even hard stijgt. Als enkele zeer grote bedrijven winnen, kunnen zij verliezen bij kleinere bedrijven ruimschoots compenseren.

Op 6 oktober 2026 sloot de index op 7.818,93 punten, een dagwinst van ongeveer 0,6 procent. Dat was een record, maar geen bewijs dat de hele Amerikaanse beurs even gezond was. De onderliggende verschillen vertellen meer.

Technologie bepaalt steeds meer van het resultaat

De belangrijkste motor achter de recordstand is de technologiesector, samen met bedrijven die onder communicatiediensten vallen. Denk aan ondernemingen die chips maken, cloudinfrastructuur leveren of kunstmatige intelligentie ontwikkelen.

De economische reden is concreet. Bedrijven investeren in datacenters, gespecialiseerde chips en rekenkracht. Beleggers proberen in te schatten hoeveel winst deze investeringen later opleveren. Als de verwachtingen stijgen, kunnen ook de aandelenkoersen oplopen.

Maar de concentratie is aanzienlijk. Volgens de sectorgegevens van S&P Dow Jones Indices bedroeg het gewicht van informatietechnologie op 31 augustus 2026 37,9 procent. De tien grootste aandelen vertegenwoordigden samen 37,8 procent van de index.

Stel dat je €10.000 in een fonds belegt dat de index volgt. Als de tien grootste posities samen ongeveer 37,8 procent wegen, vertegenwoordigt dat deel van je belegging bij benadering €3.780. Dat bedrag is niet afzonderlijk gereserveerd, maar laat zien hoeveel invloed die bedrijven op je totale resultaat kunnen hebben.

Dat werkt twee kanten op. Wanneer grote technologiebedrijven stijgen, trekken ze de index omhoog. Wanneer hun winstverwachtingen tegenvallen, kunnen ze de index ook naar beneden trekken.

Een record kan samengaan met verliezers

De Amerikaanse beurs bereikte in oktober nieuwe hoogtepunten, maar niet iedere sector profiteerde daarvan. Op 8 oktober 2026 daalde de S&P 500 volgens Reuters met 0,47 procent. De Nasdaq verloor 1,25 procent, terwijl chipbedrijven onder druk stonden. De energiesector profiteerde juist van hogere olieprijzen.

Dat laat zien waarom één beursindex soms een vertekend beeld geeft. De index vertelt je wat de gewogen verzameling aandelen doet. Hij vertelt niet automatisch hoeveel afzonderlijke bedrijven stijgen of dalen.

Ook binnen technologie zijn de verschillen groot. Een onderneming die veel geld uitgeeft aan nieuwe datacenters heeft andere kosten en risico's dan een bedrijf dat zijn software al op grote schaal verkoopt. Allebei kunnen ze profiteren van belangstelling voor kunstmatige intelligentie, maar hun winstontwikkeling hoeft niet gelijk te lopen.

De grootste verliezer verschilt bovendien per handelsdag en meetperiode. Op 8 oktober waren technologieaandelen zwak, terwijl energie profiteerde van de olieprijs. Het zou daarom onjuist zijn om één sector zonder een duidelijke periode als de grootste verliezer aan te wijzen.

Je rendement hangt ook af van je aankoopmoment

Een recordstand klinkt positief, maar zegt weinig over het rendement van iemand die op een eerder moment instapte. Je persoonlijke uitkomst hangt af van de aankoopprijs, eventuele dividenduitkeringen, fondskosten en de wisselkoers.

Neem een rekenvoorbeeld. Je belegt €10.000 in een fonds dat de S&P 500 volgt. Daalt je belegging daarna met 10 procent, dan resteert €9.000. Om vervolgens terug te keren naar €10.000, is een stijging van 11,11 procent nodig. Een verlies en een even groot percentage winst heffen elkaar dus niet automatisch op.

Er speelt nog iets voor beleggers in Nederland en België. De S&P 500 wordt in Amerikaanse dollars berekend. Als je fonds het valutarisico niet afdekt, beïnvloedt de verhouding tussen de euro en de dollar je uiteindelijke rendement in euro's. Een stijging van Amerikaanse aandelen kan daardoor samengaan met een lager rendement in euro's.

Ook dividend maakt verschil. Een koersindex houdt rekening met koersveranderingen, maar niet met herbelegde dividenden. Een total return index neemt die dividenden wel mee volgens de indexmethodologie. Vergelijk daarom geen twee rendementscijfers zonder te controleren welke maatstaf wordt gebruikt.

De belasting hangt af van je woonland

In Nederland valt een particuliere belegging doorgaans onder box 3, afhankelijk van je persoonlijke situatie en de geldende wettelijke regels. De precieze berekening hangt af van de regels voor het betreffende belastingjaar en de behandeling van vermogen en rendement. Controleer daarvoor de informatie van de Belastingdienst voor 2026.

In België gelden andere regels. De fiscale behandeling hangt onder meer af van de aard van de inkomsten, de omstandigheden waarin je belegt en de regelgeving die voor het belastingjaar geldt. Ga er dus niet vanuit dat een Nederlandse berekening ook voor een Belgische belastingplichtige werkt. Raadpleeg de officiële Belgische overheidsinformatie of vraag advies aan een gekwalificeerde belastingdeskundige.

Wat je uiteindelijk overhoudt, hangt ook af van de belasting die je betaalt. Dat verschilt per land en per persoonlijke situatie.

Stel deze vragen voordat je een record als goed nieuws ziet

Een hoge indexstand is slechts één gegeven. Kijk ook naar de spreiding, de kosten en de periode waarin je belegt.

Vragen om te stellen:

1. Hoeveel van mijn belegging hangt af van de grootste technologiebedrijven?
2. Volg ik de gewone koersindex of een index waarin dividenden zijn verwerkt?
3. Welke jaarlijkse fondskosten betaal ik en hoeveel scheelt dat na meerdere jaren?
4. Hoe beïnvloedt een verandering van de dollar mijn rendement in euro's?
5. Welke belastingregels gelden voor mijn fiscale woonland en het belastingjaar 2026?

Een record is geen garantie voor verdere stijging en evenmin automatisch een teken dat de markt moet dalen. Het zegt vooral dat de gewogen beurswaarde van de opgenomen aandelen een nieuwe top heeft bereikt. De verdeling van die winst blijft minstens zo belangrijk.

Bronnen

• S&P Dow Jones Indices, S&P 500 indexgegevens en sectorwegingen
• Associated Press, How major US stock indexes fared Tuesday 10/6/2026, 6 oktober 2026
• Reuters, S&P 500, Nasdaq end lower as crude prices jump, chip stocks weigh, 8 oktober 2026
• U.S. Securities and Exchange Commission, Investor.gov, Introduction to Investing
• Belastingdienst, Box 3
• FOD Financiën België, officiële belastinginformatie

Dit artikel is uitsluitend bedoeld als educatieve uitleg en is geen financieel advies.